De Oostenrijkse Algemene Ongevallenverzekering (AUVA) brengt in een update van het ATHEM rapport 2, in 2019 het bericht naar buiten, dat er naast een thermisch effect bij gebruik van mobiele apparaten ook een a-thermisch effect is gevonden. Een biologische effect aan het menselijk lichaam naast het thermisch effect (opwarmeffect). AUVA geeft tips aan verzekerden die een aantal tips in acht moeten nemen wat betreft de elektromagnetische velden die de draadloze apparaten generen en het omgaan ermee.

Richtlijnen ICNIRP

De Nederlandse Gezondheidsraad volgt de richtlijnen voor elektromagnetische velden (straling) van de radiofrequenties gegenereerd door apparaten voor de draadloze communicatie, zoals smartphone, antennes, DECT-telefoon, slimme meter, tablet en draadloze laptop. De richtlijnen hiervoor die in 1998 zijn vastgesteld door het ICNIRP (International Commission on Non-Ionizing Radiation Protection). Dit is een internationale raad die als belangrijke taak hebben om de veiligheidsnormen van elektromagnetische velden te bepalen. Deze richtlijnen zijn gemaakt naar aanleiding van een thermisch effect (opwarmingseffect) van radiofrequente elektromagnetische velden (RF-EMF) op een zak water. De zak water van 72 kilo moet een mensenhoofd voorstellen en de vraag was: hoeveel straling is er nodig om een zak zout water in 6 minuten, 1 graad op te warmen? Op dit thermisch effect is de richtlijn op gemaakt die niet overschreden mag worden. Geconcludeerd werd dat er geen gevaar voor de gezondheid was aangetoond bij blootstelling aan straling van mobiele telefoons en hun basisstations, mits het thermisch effect niet overschreden wordt (alleen pacemakerdragers worden wel geadviseerd de aanbevelingen voor veilig gebruik van de telefoon op te volgen). Studies naar biologische effecten ( of a-thermische effecten) wijzen geen directe relatie aan tussen blootstelling aan elektromagnetische velden en biologische effecten.

Daarnaast is er in bovengenoemd onderzoek uitgegaan van 6 minuten. De meeste mensen en ook kinderen , gebruiken de smartphone veel langer dan zes minuten. Ook zenden in 2019 veel meer stralingsbronnen tegelijkertijd en dwars door elkaar heen dan in 1998.

Het ATHEM project

ATHEM-1 project (2002-2008) is een onderzoek naar de mogelijke gezondheidsrisico’s bij het omgaan met draadloze technologieën zoals de mobiel, smartphone en de zendmasten hiervoor nodig. Technieken die draadloos verzenden en ontvangen maken gebruik van hoogfrequente elektromagnetische velden (of radiogolven)*, die de data dragen. Het project ATHEM-2 is een onderzoek naar de a-thermische effecten de elektromagnetische velden van de draadloze communicatie. Geven deze velden veranderingen in de biologische werking van een mensenlichaam naast het thermisch effect? Geven deze velden a-thermische effecten? Een gezondheidseffect wordt namelijk altijd voorafgegaan door een biologisch effect in dit geval een a-thermisch effect. Het project begon in 2009 en in 2016 bekent werd bekend gemaakt dat er a-thermische effecten gevonden waren. In juni 2019 publiceert het verzekeringsbedrijf AUVA tips voor het minimaliseren op het risico om in een teveel elektromagnetische velden te verblijven om gezondheidsschade te voorkomen.

* Hoogfrequente radiogolven met golflengten van duizend kilometer tot duizend millimeter met een frequentiebereik van enkele honderden Hertz tot enkele honderden Gigahertz.

Opdrachtgever ATHEM-1 en ATHEM-2

In opdracht van de Oostenrijkse verzekeraar AUVA (De Allgemeine Unfallversicherungsanstalt, een van de vier sociale verzekeringsinstellingen in Oostenrijk) is onderzoek gedaan naar het a-thermische effecten van elektromagnetische velden van mobiele telefonie. De titel van het onderzoeksproject luidt Untersuchung athermischer Wirkungen elektromagnetischer Felder im Mobilfunkbereich (ATHEM). Het eerste onderzoek ATHEM-1 maakte al bekend dat er celreacties zijn gevonden bij het gebruik van de draadloze technologie. Bij het ATHEM-2 onderzoek ging het erom of de hoog frequente elektromagnetische straling de cellen van een menselijk lichaam blijvend kunnen veranderen. Of er naast een thermisch effect ook een a-thermisch effect te verwachten is.

Onderzoeksopzet ATHEM-2

Het onderzoek met 40 proefpersonen is dubbel-blind. Dit houdt in dat noch bij de proefpersonen noch bij de onderzoekers bekend is wie van de proefpersonen behoren bij de experimentele groep en wie tot de controlegroep. Voor dit onderzoek werd een speciaal ontwikkeld blootstellingssysteem gebruikt voor de dubbel-blinde blootstelling. Een blootstellingsysteem met de mogelijkheid om ‘bestraald’ mondslijmvlies te vergelijken met niet ‘bestraald’ mondslijmvlies door de elektromagnetische velden van draadloos gebruik.

Onderzoek ATHEM-2

In het Prof. Kundi’s Instituut voor Milieuhygiëne van de Universiteit van Wenen, werden de proefpersonen blootgesteld aan straling van mobiele telefoons aan één kant van het hoofd, vijf dagen lang, gedurende twee uren. Blootstelling aan elektromagnetische velden van de GSM-900 en de UMTS-technologie met een intensiteit zo laag dat ze geen thermisch effect kunnen veroorzaken. Het wangslijmvlies van de blootgestelde wang en de niet blootgestelde andere wang dienden als vergelijkingsmateriaal. Onderzocht werd, na de blootstelling, de effecten op de hersenen wat betreft de cognitieve prestaties en twee tot drie weken later werden er cellen van het wangslijmvlies van de bestraalde wang genomen en geanalyseerd.

Belangrijkste resultaten van het ATHEM 1 en 2 onderzoek

De resultaten van de twee rapporten bevestigen dat er gezondheidsrisico’s zijn bij het gebruik van de mobiele technologie. Het onderzoek toont aan dat blootstelling aan elektromagnetische velden van radiofrequente radiogolven aan de cellen van het slijmvlies langs de binnenkant van de mond, lage genotoxische en cytotoxische effecten kan veroorzaken. Een genotoxische stof of mutageen is een chemische stof of elektromagnetische straling die het DNA (drager van de erfelijke informatie in elk levend organisme) beschadigt en zo erfelijke veranderingen kan veroorzaken. Een cytotoxische effect is een specifieke giftige uitwerking op bepaalde cellen. Bovendien hoe jonger de mens, hoe dieper de penetratie. Kinderen zijn kleine volwassenen in dop en ondergaan gevoelige groeifasen. Blootstelling aan elektromagnetische velden van de radiofrequentie kunnen zorgen dat in de lichaamscellen;

  • langzaam het DNA in de celkern verandert waardoor ze carcinogeen (kankerverwekkend) kunnen worden;
  • de oxidatiesnelheid toe neemt. Oxidatie verstoort het DNA-duplicatieproces en belemmerd het DNA- herstel waardoor er permanente beschadiging kan optreden;
  • de resistentie verhoogd wordt. De studie van in totaal acht soorten cellen bevestigde de Athem-1-bevinding dat de radiofrequente (RF) blootstelling in sommige cellen verhoogt wordt en bij andere cellen niet;
  • iets veranderd waardoor ze synergetisch gaan werken op andere invloeden, zoals celstress;
  • veranderingen zijn qua eiwitprofiel. In tegenstelling tot het ATHEM-1 onderzoek werd bij het ATHEM-2 onderzoek ook gekeken naar de hoeveelheid eiwit in de cel en de nieuwe activiteit (synthese) onder bestraling. Voor het eerst werd duidelijk aangetoond dat blootstelling aan straling van mobiele telefoons een verandering gaf aan het eiwit synthese profiel.

Conclusie

Het onderzoek toonde aan dat het centrale zenuwstelsel reacties vertoont bij blootstelling aan zwakke microgolven (de hoogste frequenties van de radiogolven) zoals die zich voordoen bij mobiele communicatie en dat de veranderingen ook meetbaar blijven ná het einde van de blootstelling. Dat er een toenemende veranderingen in het EEG, in de alpha–golven (zie https://wetenschap.infonu.nl/natuurverschijnselen/165778-wat-gebeurt-er-als-de-schumann-resonantie-verdubbelt.html), plaatsvindt vanaf ongeveer 5-10 minuten na begin van de blootstelling en tot 50 minuten na het einde van de blootstelling. Dat er stoornissen in het functioneren van de hersenen, de zenuwen, de spieren, DNA-breuken en veranderingen in eiwitsynthese zich voordoen bij lage veldsterktes, waar het warmte-effect (thermisch effect) geen rol speelt.

Voorzorgsmaatregelen gegeven door AUVA

De wetenschap toont middels het ATHEM-2 rapport aan dat er een risico is voor de gebruiker van de draadloze communicatie. Maar volgens het rapport kan DNA schade worden hersteld en lichaamscellen schakelen een reparatiesysteem in. Het ATHEM-2 rapport komt in juni 2019 dan ook met maatregelen om het risico te verminderen en voorzichtig om te gaan met alle technieken van het draadloze. Het verzekeringsbedrijf AUVA geeft tips als:

  • koop een draadloze telefoon met een lage SAR-waarde;
  • maak gebruik van de handsfree-functie van de mobiele telefoon;
  • neem afstand van de mobiel of smartphone tijdens een gesprek. Houd het niet tegen het oor;
  • draag geen mobiele telefoon op het lichaam (in de BH) of in de broekzak;
  • gebruik de vaste lijn voor lange gesprekken;
  • bel niet bij een slechte ontvangst in de kelder of lift. De mobiele telefoon regelt dan zelf het vermogen om toch een ontvangst mogelijk te maken en gaat harder werken (stralen);
  • een pauze van twee uur te nemen, na een lang draadloos telefoongesprek.

Samenvatting

De afstand en de duur van draadloos telefoneren zijn de belangrijkste maatregelen om aantasting van de gezondheid te voorkomen.

Weetje
Het asbest verhaal lijkt zich te herhalen. Begin 1900 waren de eerste gevallen van asbestose al bekend en in 1918 konden mensen die met asbest werkten zich niet meer verzekeren tegen asbestose. In de jaren ’50 werden ook longmesothelioom en longkanker als beroepsziekte erkend en in 1993 kwam de Nederlandse overheid pas met een asbestverbod. In de materie van de elektromagnetische velden (of straling in de volksmond) lijkt wederom hetzelfde te gebeuren. Een Oostenrijkse verzekeraar die in 2019 als eerste aan de bel trekt om voorzorgsmaatregelen te nemen om straling van het draadloze te minimaliseren. Kunnen veel mensen zich over pakweg 20 jaar niet meer verzekeren omdat er draadloos geleefd wordt?

Bronnen en referenties

  • https://www.auva.at/cdscontent/?contentid=10007.769605&portal=auvaportal&viewmode=content
  • https://www.auva.at/cdscontent/load?contentid=10008.544748
  • https://www.gabriel-technology.de/forschung/forschungshistorie/auva-studie/
  • https://www.rivm.nl/publicaties/gezondheidseffecten-van-mobiele-telefonie
  • https://www.stopumts.nl/doc.php/Artikelen/4303/oostenrijk._nieuwe_studie_a-thermische_effecten_elektromagnetische_velden_mobiele_telefonie.
  • https://www.jrseco.com/nl/grote-oostenrijkse-verzekeraar-vindt-effecten-van-mobieltjes-op-eeg-en-eiwit-aanmaak/
  • https://www.gabriel-technology.de/forschung/forschungshistorie/auva-studie/
  • https://www.diagnose-funk.org/publikationen/artikel/detail?newsid=1115