In het Friese Burum moeten schotelantennes noodsignalen van schepen opvangen. Met de komst van het 5G-netwerk moeten ze wijken, opzouten. Satellietprovider Inmarsat spant een rechtszaak aan tegen het nieuwe frequentieplan. Een Haagse administratieve rechtbank heeft op 30 juni 2021 met een voorlopige voorziening bevolen en de regering opgedragen in overleg te treden met Inmarsat om volgend jaar een andere oplossing te vinden voor het vrijgeven van de frequenties voor de 5G-diensten.

                                    De schotels van Inmarsat bij Burum. Foto: Marcel van Kammen

Een deel van de frequenties voor het mobiele 5G netwerk gigahertz (GHz) is in gebruik bij het interceptiestation (grondstation Inlichtingendiensten) voor satellietcommunicatie, welke staat in het Friese Burum. Het satellietstation in Burum, ook wel Satellietgrondstation 12 genoemd of It Grutte Ear (“Het grote oor”) of de Grutte Earen, bestaat uit een gedeelte van Defensie en een commercieel gedeelte van Inmarsat. Er staan rond de veertig schotels opgesteld, schreef de Leeuwarder Courant in 2016.

Volgens TNO ( Toegepast-Natuurwetenschappelijk Onderzoek) is boven de denkbeeldige lijn Amsterdam – Zwolle de 3,5 GHz band volledig in gebruik voor het satellietcommunicatie interceptiestation van de inlichtingendiensten in Burum. TNO heeft geconstateerd dat het onmogelijk is om gezamenlijk gebruik (én de Telecom én Defensie en Inmersat) te maken van de 3,5 GHz-band in Noord-Nederland. De bedoeling is dat het interceptiestation een andere plek krijgt en dat de 3,5 gigahertzband gebruikt wordt voor 5G, voor draadloos gebruik.

Daar waar defensie vertrekt uit Burum, blijft Inmarsat zitten en spant een proces aan omdat het niet lukt een andere plek te vinden. 30 juni 2021 beslist de rechter dus dat het satellietbedrijf Inmarsat zijn ontvangstschotels in het Friese Burum voorlopig niet hoeft te verplaatsen maar met de overheid samen zoeken naar een oplossing.

Satellietgeschiedenis
De locatie in Burum is in 1973 geopend door koningin Juliana. De PTT – voorloper van KPN – zag Burum als een geschikte plek om grote antennes te plaatsen voor telefoonverkeer met de VS. Het landschap rondom Burum is nog even weids als in 1973. Maar in de ether wordt het krap. De nieuwe radiofrequenties die de zendmasten van het mobiele netwerk mogen gebruiken en de bestaande satellietcommunicatie zitten elkaar in de weg. Dat merken ook de inlichtingendiensten AIVD en MIVD, die vanuit Burum straks niet meer tientallen satellieten boven de evenaar kunnen afluisteren en dus gaan verhuizen: het ministerie van Defensie heeft een oplossing gevonden en verhuist. Waarnaartoe, dat blijft geheim.

Inmarsat
De buurman, Inmarsat dat ook weg moet, had best met Defensie mee willen verhuizen: „De staatssecretaris had ons kunnen meenemen op die reis. Maar dat is niet gebeurd.” Inmarsat verzorgt met zijn grondstation voor een groot deel van de wereld de nood-, spoed- en veiligheidscommunicatie op zee en in de lucht. De schotels maken voor de noodsignalen al sinds 1990 gebruik van de 3,5 Ghz-band. Inmarsat zocht nieuwe locaties in landen zoals Oostenrijk en Zwitserland maar “als we ons in een ander land zouden vestigen, zijn we daar een nieuwkomer, geen bestaande gebruiker. Dus krijgen we daar geen licentie.” De schotels in Burum staan dus nu de uitrol van 5G in de weg, en moeten volgens het nationale ‘frequentieplan’ van het ministerie van Economische Zaken (EZK) wijken voor het mobiele netwerk.

In strijd met nationale en internationale wetgeving
Inmarsat stelt dat de plannen van EZK in strijd zijn met nationale en internationale wetgeving. De locatiedirecteur in Nederland: “als wij niet weg zijn in Burum en de frequenties van 5G gaan in onze 3,5 gigahertzband zenden, dan krijgen we verstoringen en kunnen we niet garanderen dat noodsignalen van schepen bij de kustwacht aan komen. Wij zijn wettelijk verplicht om die nood-, spoed- en veiligheidssignalen te leveren door internationale verdragen die ook door Nederland zijn onderschreven. Dit netwerk redt mensenlevens, overal ter wereld. We krijgen hier zo’n vijf alarmmeldingen per dag binnen die we doorsturen naar de kustwacht in de buurt van zo’n schip”.

Het wereldwijd maritiem nood- en veiligheidssysteem (Global Maritime Distress and Safety System (GMDSS)
Het systeem dat Inmarsat onderhoudt is het ‘Global Maritime Distress and Safety System (GMDSS)’. Grote schepen moeten zo ’n systeem aan boord hebben en in totaal zijn 160.000 noodterminals op het GMDSS aangesloten, overal ter wereld. De directeur van Inmarsat: “Burum is nodig omdat het netwerk voor noodsignalen verplicht een back-up moeten hebben. Volgens de verplichting aan IMSO (Internationale Maritieme Satellietorganisatie) moeten er voor elke satelliet twee antennelocaties zijn om de verbinding te garanderen met de satellieten. Als er een keer een mechanisch defect is of een aardbeving bij een van de schotels, dan moeten de nood- en veiligheidsdiensten blijven werken.”

Italië en Burum
Inmarsat volgt satellieten vanuit Burum en vanuit Italië. In Italië speelt het probleem met de botsende 5G-frequenties niet: de schotels kijken vanaf de rand van een vallei schuin naar boven naar de satellieten die op 36.000 kilometer hoogte in een baan rond de aarde zweven. In het vlakke Nederlandse landschap is een botsing tussen GMDSS en de nieuwe 5G-frequenties onvermijdelijk.

Rechter
Inmarsat stapt dus naar de rechter, die 1 juli 2021 oordeelt dat de veiling voor de 5G-frequenties niet belangrijker zijn dan bereik voor noodoproepen op zee. De locatiedirecteur van Inmarsat verwijst naar een „charmante oplossing” uit Duitsland. Daar passen mobiele providers rondom schotelparken de frequenties aan op hun zendmasten aan om ruimte vrij te maken voor de GMDSS-signalen.

Natuurlijke oplossing
Uiteindelijk zal nieuwe satelliettechnologie, die van andere frequenties gebruikmaakt, de problemen oplossen. Maar dat werkt niet op de geostationaire satellieten waarop de antennes in Burum gericht zijn. De geostationaire satellieten die de ruimte ingeschoten zijn vanuit Burum hebben een levensduur van vijftien tot twintig jaar. Ze hangen nu nog tien jaar op hun plek, op 36.000 kilometer boven de aarde. Inmarsat hoopt met de rechtszaak genoeg tijd te bereiken om de bestaande satellieten te blijven gebruiken, „totdat hun brandstof op is”.

Oplossing
Heel simpel: veel burgers willen helemaal geen 5G! Maak 5G geschikt voor de industrie en de liefhebber (de gadgetsverzamelaars). Deze moeten dan maar in de buurt van bedrijven gaan wonen waar draadloos 5G is en straks 6G. Iedereen blij. Geef zo de evolutie een kans om zich aan te passen aan deze nieuwe technieken zie survival of the fittest: https://www.scientias.nl/mensen-hebben-de-koers-van-evolutie-voorgoed-veranderd/ Niet te snel veranderingen doorvoeren dus! Laat een mens geboren in de vorige eeuw, rustig en zonder lichamelijke problemen, de tijd op aarde uitzitten!

https://www.rtlnieuws.nl/tech/artikel/5239294/5g-schotels-burum-inmarsat