De Europese Commissie presenteerde 17 september 2026 een plan voor een wet waar kinderen maar beperkt toegang kunnen krijgen tot sociale media. Daarmee wil Brussel kinderen beschermen tegen de schadelijke effecten zoals vertraging in taal- motorische groei of gezondheid bij jonge kinderen door schermgebruik.

Schadelijke effecten bij schermgebruik
Overmatig smartphonegebruik leiden tot klachten op 1. mentaal-, 2. fysiek- en 3. sociaal vlak.

Ad.1 op het mentale vlak geeft het;
-slaapproblemen: blauw licht en prikkels verlagen de slaapkwaliteit,
-stress en FOMO: constante bereikbaarheid en MIND sociale vergelijking, voeden angst en onrust, FOMO staat voor Fear Of Missing Out, wat betekent angst om iets te missen en MIND is het landelijk platform psychische gezondheid,
-Concentratieverliezen: korte aandachts-boog door short-form content en meldingen. Short-form content is snelle, krachtige media die je binnen seconden consumeert,
-depressieve gevoelens: risico op neerslachtigheid bij intensief sociaal media-gebruik.

Ad.2 fysiek geeft het;
-houdingsklachten: nek-, schouder- en duimpijn (‘whatsapp-vinger’),
-oogklachten: vermoeidheid en risico op bijziendheid door langdurig dichtbij kijken,
-sedentair gedrag: lang stilzitten of liggen in wakkere toestand waarbij je heel weinig energie verbruikt,
-fysieke gezondheidseffecten: bekijk analyse van het RIVM over straling/thermische aspecten of lees inzichten van de Hersenstichting,
-elektromagnetische straling kan de zenuwen prikkelen of het lichaam opwarmen en diverse klachten veroorzaken. Er wordt alleen vertelt dat de alledaagse straling onder de gevaarlijke limieten moet blijven en hier zijn strenge wettelijke limieten (zoals voor gsm-masten en wifi) voor.  Er zijn echter veel situaties waarin deze normen tóch worden overschreden!

Ad.3 Sociaal vlak en ontwikkeling
Op sociaal vlak geeft het
-gezinsontwrichting door minder diepgaand offline contact en verstoring van het gezinsleven,
-verstoring van de ontwikkeling van jongeren: goed 39% tot 40% zit onder het basisleesniveau en hebben moeite met schoolboeken en begrijpen de lesstof op de middelbare school lastig,
-geeft vertraging in taal- of motorische groei bij jonge kinderen door passief schermgebruik en geeft grotere kans op online pesten.

Schadelijk effect op de gezondheid
Voor het verplaatsen van informatie reizen radiogolven razendsnel door de lucht. Deze golven zijn een vorm van elektromagnetische straling. Je telefoon gebruikt deze straling bijna de hele dag, bijvoorbeeld als je een bericht verstuurt of binnenkrijgt. Deze straling zou slecht zijn voor bijvoorbeeld je hersenen, zenuwstelsel, vruchtbaarheid of de kans om kanker te krijgen vergroten, de biologische (niet-thermische) effecten die ook onder de limieten van het ICNIRP (International Commission on Non-Ionizing Radiation Protection), optreden bij jarenlange blootstelling, zoals oxidatieve stress in cellen of slaapproblemen. Tot op heden hebben grote overkoepelende gezondheidsstudies deze effecten echter niet kunnen bewijzen of direct aan deze straling kunnen koppelen.

Wat wil de Europese Commissie nu?
-dat jongere kinderen helemaal niet meer op platforms zoals Facebook, Instagram, TikTok, Snapchat en X komen.
-dat pas vanaf 13 jaar kinderen een account mogen hebben, als het aan de wetmakers van de Europese Unie ligt.
-dat het account niet van de kinderen zelf is, maar van hun ouders of verzorgers. Daarmee kunnen zij dan hun kind online wel op bijvoorbeeld Facebook of TikTok laten, maar die toegang is dan wel beperkt. Ook mogen kinderen er maximaal maar één uur per dag aan spenderen. Of zelfs minder, als de ouder dat te veel vindt. Ook mag de ouder bepalen wie de volgers of vrienden van het account zijn. Vanaf 15 jaar kunnen kinderen een eigen account aanmaken.

Rol ouders en de sociale media
Ouders hebben zo een hoofdrol in de mediaopvoeding gekregen door te begeleiden, grenzen te stellen en…. zelf het goede voorbeeld te geven.

Hoe gaat de sociale media de leeftijd controleren?
De bedrijven zouden dat kunnen doen via leeftijdsapps. De Europese Commissie wil dat in elk land minstens één app beschikbaar komt waarmee je kunt aantonen dat je een bepaalde leeftijd hebt, zonder verder informatie te delen.

Maar de Europese Commissie denkt ook aan andere manieren. Bijvoorbeeld dat organisaties of instanties die betrouwbaar kunnen zeggen hoe oud iemand is en dat op een digitale manier kunnen doorgeven aan het sociale medium. Denk aan een bank, de huisarts of de school. Het idee is dat een ouder daar een digitale verklaring krijgt, die kan worden gebruikt om een kind account te maken.

Als het Europees Parlement en de 27 lidstaten akkoord zijn over de definitieve tekst van de wet, kunnen de regels van kracht worden op zijn vroegst eind 2027 of in 2028. Op dat moment moeten de bedrijven controleren welke accounts van kinderen onder de 15 zijn, en die uitschakelen.

Foto en tekst: https://nos.nl/artikel/2631418-europa-wil-kinderen-pas-vanaf-13-jaar-op-sociale-media-met-veel-controle-door-ouders