Hele lage tonen noemen we ‘laagfrequent geluid (LFG). Dat zijn geluiden met een frequentie van minder dan 125 Hertz (Hz). Nog lagere geluiden noemen we ‘infrasoon geluid’. Dat zijn geluiden met een frequentie van minder dan 20 Hz. Dit geluid kun je niet horen, maar je kunt het wel voelen, bijvoorbeeld als druk op je oren.

Elektrosensitiviteit (EHS): Een groep mensen ervaart klachten zoals het horen van bromtonen in de nabijheid van elektromagnetische velden (EMV), hoewel dit wetenschappelijk nog wordt onderzocht.

De relatie tussen Bromtonen en Straling
Deze week stond in dagblad Trouw het bericht dat uit een recent RIVM-rapport is gebleken dat bijna 10 procent van de Nederlanders hinder ondervindt van het horen (en voelen) van bromtonen. Twee procent ondervindt hier zelfs ernstige hinder van en dit aantal is groeiende. Dit betreft dus veel mensen!

Na een inventarisatie in oktober 2018 van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) blijkt dat ongeveer 2 tot 10 % van de Nederlanders van achttien jaar en ouder, ernstig gehinderd worden door een ‘hoorbaar’ laagfrequent (LF) geluid. Laagfrequent geluid veroorzaakt door de radiogolven, dat voor het menselijk oor boven de 25 jaar niet hoorbaar moet wezen. Steeds meer mensen horen het wel en omschrijven het als een dieselend geluid: een zware brom toon; of als het gedreun van een draaiende wastrommel. Een laagfrequent geluid met hoge frequenties als een piepend en gillend geluid.

Wat is een laagfrequent geluid
Sinds 2017 komen er steeds meer meldingen van ernstige hinder van geluid met een lage frequentie (LFG) of golflengte. Frequenties die ontstaan daar waar stroom vloeit en door de beweging van de elektrische lading ontstaat er dan een magnetisch veld bij: het elektromagnetisch veld. De elektromagnetische velden planten zich voort in trillingen. Golflengtes zijn de hoeveelheid trillingen die voorkomen per seconde en worden uitgedrukt in hertz.

Lage frequentie’s van de radiogolven
Een radiogolf, ook radiofrequente (RF) straling genoemd, is een beweging (golf) in de vorm van elektromagnetische straling. De golflengten lopen van traag en langzaam steeds sneller naarmate de frequentie (trilling) hoger en sneller wordt. Radiogolven beginnen als extreem laag frequent (LF) en lopen tot extreem hoog frequent (HF) in het niet ioniserende gebied van het elektromagnetisch spectrum.

Radiogolven zijn een vorm van niet-ioniserende elektromagnetische straling met lage energie en frequenties en worden gebruikt voor de draadloze communicatie (radio, tv, wifi, mobiel) door frequente wisselspanningen via antennes uit te zenden. De frequentie bepaalt de golflengte: hogere frequenties betekenen kortere golflengten en vaak een korter bereik.

Frequentiebereik:
Het radiospectrum loopt van extreem lage frequenties tot aan het infrarood, met frequenties die worden uitgedrukt in kilohertz (KHz), megahertz (MHz) en gigahertz (GHz).

Golflengte en frequentie.
De verschillende frequentiebanden zijn:
– Lange golf (LF):
– Middengolf (MF):
– Korte golf (HF):
-VHF (Very High Frequency):
-UHF (Ultra High Frequency).

De hertz
De hertz (Hz) is een repeterend verschijnsel en één hertz komt overeen met één trilling per seconde. Hoe vaker het geluid per seconde trilt, hoe hoger het is. Een laag frequent geluid kan een geluid zijn met een frequentie van 0 tot 20 hertz of infrasoon geluid van 20 kilohertz (KHz) tot 800 mega hertz (MHz): een ultrasoon geluid. Hoe lager de frequentie van een geluid, hoe lager de toon. Elk individu is anders en de ene persoon neemt de geluiden onder de 20 hertz of boven de 20 KHZ waar, terwijl een ander niets hoort. Dit geluid, wat niet tot amper waarneembaar moet zijn voor het menselijk oor, wordt door mensen die het wél horen, omschreven als brommen, dreunen of zoemen. Verschillende mensen die deze laag frequente velden horen, geven aan dat ze het geluid meer voelen dan horen. Dit geluid voor mensen, die het waarnemen, heeft ernstige gevolgen voor het lichamelijke, geestelijke, emotionele, sociale en maatschappelijk welzijn.

De lagere frequenties en de gehoordrempel
De gehoordrempel is sterk afhankelijk van de frequentie van het geluid. Een laag frequent veld (of radiostraling) plant zich voort via golflengtes (frequenties) in de lucht of in de grond en hebben een bereik van wel 50 kilometer. De gehoordrempel voor mensen ligt tussen de 1000 hertz en 5000 hertz, waarbij de mens het best geluiden horen kan rond de 4000 hertz en waar de sterkte van het geluid (gehoordrempel) wordt uitgedrukt in decibel (dB).

Het menselijk oor en decibel A (dB-A)
Het menselijk oor neemt over een gebied van 20 Hz tot 800 MHz hertz geluiden waar. De sterkte van de geluiden worden uitgedrukt in decibels (dB). Omdat de gevoeligheid van het menselijk oor niet voor alle frequenties gelijk zijn worden gemeten decibels omgezet in decibel A (dB-A). Decibel A is een correctie van de geluidssterkte voor de gevoeligheid van het menselijk oor. Het probleem is dat van de gemiddelde mens wordt uitgegaan en dit de standaard is.

Het oor,
Het oor is een orgaan waarmee geluidsgolven worden opgevangen om door de hersenen als geluid te worden ervaren. Het bestaat uit: buiten oor, middenoor, binnenoor en gehoorzenuw.
Het buiten oor bestaat uit de oorschelp, de gehoorgang en het trommelvlies. Het buiten oor zorgt dat geluiden uit de omgeving het gehoorsysteem bereiken. De oorschelp vangt de geluidsgolven op, de gehoorgang geeft ze door aan het trommelvlies.

Middenoor
Het middenoor is een met lucht gevulde ruimte waarin zich de gehoorbeentjes bevinden: de hamer, het aambeeld en de stijgbeugel. Deze botjes zijn aan de ene kant verbonden met het trommelvlies en aan de andere kant zijn ze verbonden met een dun membraan dat een kleine opening in de wand van het binnenoor afsluit. De Buis van Eustachius verbindt het middenoor ook met de keelholte, waardoor de druk in het middenoor gelijk blijft aan die van de omgeving.

Binnenoor
De geluidsinformatie wordt verwerkt door het slakkenhuis (cochlea). Dit slakkenhuis is gevuld met vloeistof en bekleed met duizenden kleine haarcellen (zintuigcellen). Als de gehoorbeentjes geluidsgolven doorgeven, wordt de vloeistof in het slakkenhuis in beweging gebracht en buigen de haartjes. Dit wekt een chemische reactie op die de bijbehorende zenuwuiteinden activeert. Deze zenuwuiteinden geven vervolgens een boodschap door aan het hersengedeelte dat geluidssignalen verwerkt. Daarnaast verwerkt het binnenoor informatie over het evenwicht.

Gehoorzenuw
Via het oor worden geluiden dus opgevangen en doorgegeven aan de gehoorzenuw. Het is de taak van de gehoorzenuw om het geluidssignaal naar de gehoorcentra in de hersenen te geleiden. Stuurt de gehoorzenuw een verkeerd signaal, dan is het voor je hersenen harder werken om de geluiden nog tot woorden te maken.

Geluidsgolven zijn luchttrillingen die het trommelvlies in beweging brengen. Het trommelvlies laat de gehoorbeentjes trillen en die brengen de vloeistof in het slakkenhuis in beweging. Dit slakkenhuis bevat kanalen met vloeistof en in de lengte van die kanalen bevinden zich twee membranen: de membrana tectoria en de basilaire membraan. Die gaan ten opzichte van elkaar bewegen en dat brengt de trilhaarcellen in beweging.

De uitzondering bevestigt de regel
Het spreekwoord, de uitzondering bevestigt de regel, geeft aan dat op iedere regel wel een uitzondering mogelijk is. Want ook op de regel van grenswaarden om geluid te horen, zijn er mensen die een uitzondering vormen. Ze horen of voelen wél de geluiden die zogenaamd niet hoorbaar moeten zijn voor het menselijk oor. Volgens schatting van de Nederlandse Stichting Geluidshinder (NSG) is dit zo’ n 2,5% van de Nederlandse bevolking die het laagfrequente geluid (of ultrasoon of infrasoon) óók kunnen horen en daarvan ernstige hinder ondervinden. Ze horen en voelen het laagfrequent geluid luid en intens.

Geluid
Hoe lager de frequentie en hoe langer de golflengte van een geluid, hoe lager de toon van het geluid. Hoe hoger de frequentie en hoe korter de golflengte hoe hoger de toon van het geluid.
Geluid kan worden ingedeeld in verschillende frequentieklassen namelijk lage frequenties van de radiofrequentie (LF) en hoge frequenties (HF), namelijk van:
-0 tot 20 hertz of infrasoon geluid;

Infrasoon geluid (of infrageluid) is niet hoorbaar voor het menselijk oor
Infrasoon geluid wordt veroorzaakt door geluidsgolven waarvan de frequentiegolven zo laag zijn dat ze niet hoorbaar zijn voor het menselijk oor, geluiden met een frequentie van 20 KHz tot 24 KHz boven de 16 KHz is slecht hoorbaar maar helemaal onhoorbaar voor de mens is het niet. Infrasoon geluid wordt eveneens gevoeld door een mensenlichaam. Gevoeld worden dan de trillingen van het geluid.

Bronnen van laag frequent geluid rond de 20 hertz (Hz)
Laagfrequente geluiden zijn o.a. de bastonen van muziek. Deze tonen zijn van afstand goed te horen terwijl het liedje niet te onderscheiden valt. Andere bronnen van LF geluid kunnen zijn:
-Installaties als ventilatoren, liftmotoren, zwaar verkeer over drempels (de bus), windmolens, hoogspanningsmasten, windmolens, koelinstallaties, compressoren, vliegverkeer en er wordt een verband gelegd met de elektromagnetische velden van antenne-installaties voor de mobiele communicatie;
-infrastructuur. Onze ondergrondse infrastructuur met elektrische pompen voor elektriciteit, water, riool, gas en stadsverwarming;
-medische behandelingen. Echografie en tandsteen verwijderen bij de tandarts maken gebruik van ultrasoon geluid;
-in de natuur. Het geluid van de donder bij onweer en de rollende golven van de zee,
-het mosquito geluid, apparaten die ingezet worden om indringers te verjagen. Hebben een geluid rond de 20 KHz. Een geluid dat gehoord moet worden voor de ongewenste groep zoals;
-muggen. Niet alleen via stekkers in het stopcontact maar sinds 2017 zijn er ook smartphones met een Mosguito away technologie. Onhoorbaar voor mensen, maar niet voor muggen;
-katten. De kattenverjager zendt een ultrasoon geluid uit dat voor mensen een onhoorbare hoge frequentie moet zijn maar wel hoorbaar is voor dieren zoals katten, honden en vossen;
-jonge mensen. In Nederland wordt de ‘Mosquito’ gebruikt om hangjongeren te verjagen. Een apparaat dat opgehangen wordt en tonen uitzendt van een frequentie, die vrijwel alleen jongeren tot een jaar of 25 kunnen horen.

Bronnen:
Foto; https://www.struijk-audiciens.nl/hoorproblemen/anatomie-van-het-oor
https://neus-keel-oor.be/nl/nko/oor/anatomie_fysiologie/
https://ggdleefomgeving.nl/overlast/hinder-door-een-bromtoon/