De Koolmansdijk met zijn Orchideeën

De Koolmans dijk ligt op de rand van het Oost-Nederlands plateau, op een plek waar de watervoerende laag dekzand heel ondiep wordt. Of anders gezegd, de niet waterdoorlatende laag onder de grond vormt hier een soort ondergrondse heuvelrug, een barrière waardoor het grondwater hier als kwelwater omhoog geperst wordt. Hierdoor is dit gebied zelfs in de zomer nat en drassig. Natuurgebied Koolmansdijk ligt aan weerskanten van de Koolmans dijk, ten westen van Lievelde. Aan de rand van het terrein is er een parkeerplaats aangelegd.  Via de Boschlaan gaat u naar de Storckhorster-dijk en bij de 1e afslag naar links vindt u de parkeerplaats aan de linkerkant.

Doordat de dekzandlaag dus relatief dun is zorgen zeer kleine hoogteverschillen bovengronds in combinatie met diepte-verschillen in de barrière ondergronds voor een opvallend rijke variatie in vegetatie. En alleen al de vele, en vele soorten, orchissen zoals de:

Moeraswespenorchis (Epipactis)


De moeraswespenorchis staat op natte en vochtige en zonnige grond. De bloemen worden inderdaad bestoven door wespen. De plant vormt zoden met wortelstokken, waardoor er veel planten op een plek groeien.

Welriekende nachtorchis

De welriekende nachtorchis (Platanthera bifolia) komt voor in Europa en Azië, vooral in open bos en schrale hooilanden. De soort staat op de Nederlandse Rode lijst van planten als zeer sterk afgenomen en zeldzaam.

Brede orchis

 

Voor de brede orchis (Dactylorhiza majalis) wordt ook vaak de naam Mei-orchis gebruikt. Dactylorhiza, betekent: samengesteld. Het Griekse Dactylos betekent (vinger) en Rhiza (wortel) want de wortelknollen zijn vingervormig. Majalis betekent in Mei. Brede orchis Dactylorhiza majalis is een van de vroegst bloeiende orchideeën in de Benelux met rond half mei, een piek. De soort is net zoals de meest gelijkende soorten, vrij variabel in habitus, bladvlekken, vorm van de lip en vorm van de bladeren. Zelfs binnen 1 populatie kan de variatiebreedte groot zijn.

Riet orchis

De bloemen van de Riet orchis met smal blad

Het belangrijkste verschil tussen de rietorchis en de brede orchis is een slankere stengel bij de Riet orchis en smallere, rechtopstaande bladeren. De Riet orchis bloeit in Juni als de stengel volledig is uitgestrekt terwijl de Brede orchis breder is en uitgespreide bladeren heeft en de bloemen zich al openen en de bloemen zich openen bij het rozet (een rozet is een compacte, cirkelvormige opstelling van waarbij de stengel extreem kort is.)

De brede orchis (Dactylorhiza majalis)

hebben doorgaans een opvallende paarsrode tot donker paarse kleur. De bloemlip is bovendien vaak fraai getekend met donkerdere, lijnvormige vlekken. De kleur kan soms variëren van lila tot heel lichtroze of bijna wit. Het blad kan gevlekt zijn. Een aantal van deze vlekken is dan ringvormig maar er komen ook on-gevlekte exemplaren voor. De bloeitijd is van eind mei tot half juli De brede Orchis bloeit iets eerder dan de Rietorchis (Dactylorhiza praetermissa).

De Brede orchis (Dactylorhiza majalis) en de Rietorchiszijn nauw verwant. De Brede orchis bloeit eerder (mei) met bredere, gevlekte bladeren en een gedrongen vorm, terwijl de Rietorchis later (juni) bloeit, vaak ongevlekte/ringgevlekte bladeren heeft en slanker is.

De bloemen van de Riet orchis (Dactylorhiza)

Ook bloeien soorten zoals:
-Duizendguldenkruid,
-Campanula,
-Gewone Brunel,
-Grote Ratelaar
-Spaanse ruiter. De soort staat op de Nederlandse Rode Lijst als vrij zeldzaam en zeer sterk in aantal afgenomen.